كوتاه و آموزنده

سیاسیون واقعی چه کسانی هستند؟

امروزه هر کس مکر بیشتر و حیلهٴ بزرگتری داشته باشد و دروغ گنده‌تری بگوید، موقعیت سیاسی بهتری دارد و در جامعه، رأس رجال سیاسی شمرده می‌شود! حال آنکه سیاست یعنی تدبیرخردمندانه در أخذ حقوق؛ یعنی «جلب منفعت و دفع مضرت». وقتی به تاریخ نظر بیفکنیم، می‌بینیم بزرگترین سیاسیون، انبیاء کرام – علیهم السلام- بودند؛ در همین رابطه رسول گرامی اسلام – صلی الله علیه وسلم- می‌فرماید: «کان یسوسهم الأنبیاء»؛ یعنی سیاست را انبیاء در دست …

ادامه نوشته »

علمای ربانی چه کسانی هستند

مفهوم ربانی ربانی نسبت به ربّ است؛ حافظ می‌نویسد: ربانی کسی است که اوامر رب را در علم و عمل در نظر داشته باشد. بعضی گفته‌اند: ربانی مأخوذ از تربیت است و کسی است که شاگردان خود را از نظر علمی و روحانی تربیت کند. ابن اعرابی گفته است: زمانی به عالم، ربانی گفته می‌شود که معلم و عامل باشد. در کتاب الفقیه والمتفقه از خطیب آمده است: هرگاه کسی عالم، عامل و معلم باشد، …

ادامه نوشته »

فايده‌ي علمي نسبت به دريافت علم

علامه محقق ابن جماعه کتاني در کتاب مشهور و مفيد خويش ”تذکره السامع والمتکلم“ اسباب حصول علم را تشريح نموده نوشته است که بزرگترين سبب از اسباب ازدياد علم و فهم و اشتغال مستمر و خستگي‌ناپذير به آن، خوردن حلال است آن هم به مقدار کم. امام شافعي فرموده است که من ۱۶ سال تا سير غذا نخوردم؛ زيرا بر اثر زياده‌روي نياز به شرب زياد پيش مي‌آيد و بر اثر آن خواب زياد مي‌شود …

ادامه نوشته »

ابوالعلاء و ارزش علم

ابوالعلاء امام لغت بود، اما در تعيين کلمه‌ي فرجه که ضم صحيح‌تر است يا فتح، ترديد داشت و تا مدتي در اين خلجان قرار گرفت. زمان حجاج ظالم بود. بنابر امري روابط تيره گشت و ابوالعلاء به جاي شهرنشيني، روستانشين شد تا از ظلم و تعدي حجاج در امان بماند. روزي داشت به جايي مي‌رفت، باديه نشيني را ديد که شعري را بر مرگ حجاج مي‌خواند که شايد او هم مانند ابوالعلاء تحت فشار بود: …

ادامه نوشته »

روزه‌ی شش روز از شوال و حكمت آن

رسول خدا صلى الله عليه وسلم درباره‌ی روزه‌ی شش روزه از شوال فرمود: «من صام رمضان فأتبعه ستاً من شوال كان كصيام الدهر كله»؛ «هرکسی که رمضان را روزه بگیرد و سپس پشت سرش شش روز از شوال روزه بگیرد، گویا کل زمان را روزه گرفته است». راز مشروعیتش این که این روزها مانند سنن رواتب، در نمازها هستند که به خاطر تکمیل فایده نماز نسبت به مزاج‌هایی که کاملاً فایده نماز را نتوانسته‌اند بردارند، …

ادامه نوشته »

أم ايمن؛ زنی که دو صحابی جليل القدر را به گريه انداخت

بر اثر بركات و انوار وجود مبارك سرور انبيا و مرسلين، سردار دو عالم، پيامبر اكرم ـ صلى الله عليه وسلم ـ و نزول شبانه روزي وحي الٰهي در حرمين شريفين دور زريني از رحمت‌هاي مسلسل و بي پايان حق تعالى گذشته است كه تاريخ كامل دنيا از آوردن نظير آن عاجز مانده است. از اين جهت صدمه‌اي كه از وفات آن‌حضرت صلى الله عليه وسلم بر صحابه وارد شد، بالاتر آن صدمه‌اي بود كه …

ادامه نوشته »

حروف مقطعه در قرآن كريم

در ابتداي بسياري از سوره‌ها يك كلمه كه مركب از چند حرف است، آمده؛ مانند: ﴿الٓم﴾، ﴿حٓم﴾، ﴿الٓمٓصٓ﴾ و غيره كه در اصطلاح به آن‌ها ”حروف مقطعه“ گفته مي‌شود و هنگام خواندن آن‌ها هر حرفي جداگانه و ساكن خوانده مي‌شود؛ مثلاً ﴿الٓم﴾ را بايد: الف، لام، ميم، خواند. بعضي از مفسران درباره‌ي حروف مقطعه كه در آغاز سوره‌ها آمده، چنين اظهار نظر كرده‌اند: «اين حروف اساسيِ همان سوره‌هاست.» و بعضي گفته‌اند: «اين‌ها رموز اسماي إلٰهي …

ادامه نوشته »

فلسفه‌ی روزه‌ی عرفه

فلسفه‌ی روزه‌ی روز عرفه این است که کسی که این روز را روزه می‌گیرد خود را شبیه به حجاج قرار داده به سوی آنان اشتیاق پیدا می‌کند، و به سوی رحمت الٰهی که بر حجاج نازل می‌شود، تعرض می‌نماید، و راز برتری آن بر روزه‌ی روز عاشورا این است که او در رحمتی که در این روز نازل شده غوطه می‌خورد، و آن که روز عاشورا را روزه می‌گیرد خود را در معرض رحمتی قرار …

ادامه نوشته »

حج در عمر یک بار فرض است

رسول خدا صلى الله علیه وسلم فرمود: «یَا أَیُّهَا النَّاسُ قَدْ فُرِضَ عَلَیْکُمُ الْحَجُّ فَحُجُّوا». فَقَالَ رَجُلٌ: أَکُلَّ عَامٍ یَا رَسُولَ اللَّهِ؟ فَسَکَتَ حَتَّى قَالَهَا ثَلاَثًا. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله علیه وسلم: «لَوْ قُلْتُ نَعَمْ لَوَجَبَتْ، وَلَمَا اسْتَطَعْتُمْ». [صحيح مسلم: 1337] «ای مردم! حج بر شما فرض شده، لذا حج به جا آورید.» مردی گفت: یا رسول الله! هر ساله حج کنیم؟ آن حضرت صلى الله علیه وسلم خاموش ماند، تا این که او …

ادامه نوشته »

سخاوتمند به خدا نزدیک است

رسول خدا صلى الله علیه وسلم فرمود: «السَّخِىُّ قَرِیبٌ مِنَ اللَّهِ، قَرِیبٌ مِنَ الْجَنَّةِ، قَرِیبٌ مِنَ النَّاسِ، بَعِیدٌ مِنَ النَّارِ. وَالْبَخِیلُ بَعِیدٌ مِنَ اللَّهِ، بَعِیدٌ مِنَ الْجَنَّةِ، بَعِیدٌ مِنَ النَّاسِ، قَرِیبٌ مِنَ النَّارِ، وَلَجَاهِلٌ سَخِىٌّ أَحَبُّ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ مِنْ عَابِدٍ بَخِیلٍ» [ترمذي: 1961]؛ «سخی به خدا و جنت و مردم نزدیک و از جهنم دور است، و بخیل از خدا و جنت و مردم دور و به جهنم نزدیک است، جاهل سخی پیش خدا از …

ادامه نوشته »